Новости

Povik Produkcija

Повик за доделување грантови за продукција на медиумски содржини

Промовирање на медиумската писменост и веродостојност на информациите меѓу младите во  Р. С. Македонија. Краен рок за аплицирање: 28 октомври 2019Времетраење на проектот: 31 декември 2019Индивидуален буџет за предлог-проект: 3.000 британски фунтиВкупен број на грантови кои ќе бидат доделени од овој повик: До 2 Општи информацииАлбани асошиејтс (www.albanyassociates.com) и Македонскиот институт за медиуми, заедно со регионални организации за развој на медиумите го спроведуваат проектот „Промовирање на медиумска и информациска писменост и зајакнување на независните медиуми во Западниот Балкан“. Главни цели на проектот се зајакнување на капацитетите на медиумските професионалци и студентите по новинарство за верификација на информации, проверка на факти, продукција на медиумски содржини, како и унапредување на знаењата за концептот на медиумска и информациска писменост на јавните сервиси и подобрување на нивната способност за реализирање на јавни кампањи за медиумска и информациска писменост. Проектот се спроведува во Албанија, Босна и Херцеговина, Косово, Р.С. Македонија, Црна Гора и Србија, и е финансиран од Британската влада. Иако се предвидуваат слични повици во сите овие земји, само медиуми кои се регистрирани во Р. С. Македонија имаат право да аплицираат на овој повик. Цели на повикотБројни истражувања покажуваат дека младите во Р. С. Македонија немаат доволно развиени вештини за медиумска писменост, не ги познаваат стандардите на професионалното новинарство и не се доволно свесни за одговорностите и улогата на медиумите во демократските општества. Покрај тоа, честопати им недостасуваат вештини за да ги проверуваат информациите и да се заштитат од погрешни или манипулативни содржини. Токму изучувањето на концептот на медиумска и информациска писменост им овозможува на младите безбедно и продуктивно користење на информациите кои ги примаат од различните медиуми. Исто така, истражувањата за ставовите на новинарите и дискусиите со младите во регионот, покажуваат дека и оние што произведуваат медиумски содржини и оние што ги примаат тие содржини веруваат дека честопати се појавуваат и споделуваат неточни информации за прашања од општ интерес, како што се здравството и животната средина. Со цел да се поддржи квалитетно и професионално новинарство и да се унапреди медиумската писменост на публиките во земјите од регионот, Албани асошиејтс и Македонскиот институт за медиуми објавуваат повик  за аплицирање за мали грантови за продукција на медиумски содржини, со следните специфични цели (апликаните може да одберат една од нив или да направат комбинација од двете): Да ѝ се овозможи на младата публика во Р.С. Македонија (на возраст до 35 години) пристап до високо квалитетни и иновативни медиумски содржини кои ќе им помогнат подобро да ја разберат улогата на медиумите и важноста на професионалното и независно новинарство. Да се продуцираат високо квалитетни и иновативни медиумски содржини кои ќе ѝ овозможат на публиката со точни информации да се спротивстави на лажните вести во областа на здравството, заштитата на животната средина, локалната самоуправа, или, пак, други области од јавен интерес. Кој може да аплицира?Медиуми (печатени, ТВ, радио или онлајн медиуми) кои ги исполнуваат следниве критериуми: Да се регистрирани во Р. С. Македонија; Да се активни на медиумската сцена во Р.С.Македонија најмалку две години; Да имаат способност да допрат до поголема публика (статистика од веб страницата на медиумот, тираж, досег и сл.); Да имаат капацитет за продукција на квалитетни медиумски содржини (примери за продуцирани и објавени медиумски содржини); Апликациите кои не ги исполнуваат наведените критериуми нема да бидат предмет на разгледување. Секој медиум може да поднесе само една апликација. Прифатливи се копродукциски проекти, со еден апликант како носител на проектот, а останатите како коапликанти. Во случај на копродукција, сите апликанти и коапликанти треба да ги исполнуваат наведените критериуми за аплицирање. Какви содржини и теми ќе бидат поддржани?Предност ќе имаат мултимедијалните содржини со потенцијал за понатамошно објавување и споделување преку социјалните медиуми. Предложените теми треба да произлезат од специфичните цели кои се утврдени во повикот и можат да ги содржат (но, не задолжително) следниве примери: Улогата на медиумите и новинарството во заштитата на слободата на изразување; Критериуми за пристап до квалитетно и кредибилно новинарство, пребарување, критичкo оценување на медиумските содржини – онлајн и офлајн. Безбедност на интернет и заштита на податоци; Препознавање погрешни информации во медиумите; Транспарентност во финансирањето на медиумите и медиумската сопственост; Обезбедување точни информации наспроти погрешни или лажни информации од областа на здравството, родовата еднаквост, заштитата на животната средина, локалната самоуправа или друга област од јавен интерес. Прифатливост на трошоциСледните трошоци поврзани со продукција на медиумски содржини ќе се сметаат за прифатливи: Плати и придружни надоместоци; Трошоци поврзани со продукција, како што се патувања, опрема и други слични трошоци. Како да аплицирате? Формулар за апликација и образец за буџетАпликациите мора да се напишани на англиски јазик (на двата документа за аплицирање): формулар за аплицирање (преземи овде) образец за буџет (преземи овде) Дополнителни документиСекоја апликација мора да содржи: Скениран документ за регистрацијата на медиумот во Централниот регистар (за носителот и за коапликантот); Примери од скорешни продуцирани содржини кои ја демонстрираат способноста и капацитетот за продукција на медиумски содржини (по можност со линкови од претходно објавени содржини на носителот на проектот и коапликантот, доколку го има); Пополнет образец за буџет. Кога и како да се испрати апликацијатаАпликациите, пополнети на англиски јазик, мора да бидат поднесени преку е-маил на: mim@mim.org.mk со назнака „Повик за доделување грантови за продукција на медиумски содржини“, најдоцна до 28 октомври 2019. Апликациите испратени по објавениот рок нема да бидат разгледувани. ПрашањаСите прашања во врска со повикот треба да бидат поставени на е-маил до или пред 18 октомври 2019 на mim@mim.org.mk со назнака „Повик за доделување грантови за продукција на медиумски содржини“. Оценување и избор на апликацииСите апликации ќе бидат оценувани од страна на комисија за селекција од локални и регионални организации за развој на медиумите, според следните критериуми: Релевантност на предложената содржина во однос на целта на повикот (максимум 20 бодови); Квалитет на предложената содржина, пристап кон предложената тема, оригиналност на предлогот (максимум 40 бодови); План за промоција, објавување и дистрибуција на предложената содржина (максимум 10 бодови); Капацитет на медиумот за имплементација на предложениот проект, технички можности и искуство во продукција на содржини, заложба на апликантот за професионално новинарство, искуство на предложениот продукциски тим (максимум 20 бодови); Ефикасност на предложените трошоци, реално утврдени трошоци (максимум 10 бодови).  
Се чита за 3 мин.
Povik2

Втор повик за доделување грантови: Медиумска и информациска писменост за граѓански организации

Македонскиот институт за медиуми објавува повик за доделување грантови за граѓански организации (ГО) со цел градење на нивните капацитети за промовирање на политиките и практиките поврзани со медиумската и информациската писменост на локално ниво во Северна Македонија. Овој повик за доделување грантови се спроведува во рамки на регионалниот проект „Медиуми за граѓаните – граѓаните за медиумите“, поддржан од Европската Унија. Проектот се имплементира во Албанија, Босна и Херцеговина, Северна Македонија, Црна Гора и Србија. Повикот е отворен за сите ГО во Северна Македонија кои работат во областа на медиумите, едукацијата, застапувањето, јавните кампањи, продукција на уметнички програми или развој на иновативни дигитални проекти. Ќе бидат поддржани 2 типа проекти: Група 1: Проекти насочени кон подобрување на вештините за медиумска и информациска писменост на граѓаните, и Група 2: Креативни иновации – Проекти од областа на уметноста, медиумите и технологијата кои промовираат иновации и пристапност до едукација за медиумска и информациска писменост. Вкупниот буџет за овој повик за доделување грантови изнесува 20,000 евра, од кои 10,000 евра за секоја група. Индивидуалните буџети за предлог-проектите може да изнесуваат помеѓу 3,000 – 5,000 евра. Времетраењето на проектите може да биде од 6 до 10 месеци. Активностите може да започнат на датумот наведен во договорот за грант, а треба да завршат најдоцна до 30 ноември 2020 година. Документи за аплицирање:Упатство за апликантиФормулар за аплицирањеБуџетИзјава на апликантотОвластување од ко-апликант Следните документи се од информативен карактер и не треба да се приложат кон апликацијата: нацрт-договор за регрантирање, периодичен извештај, финален извештај. Доколку имате прашања поврзани со апликацијата за овој повик, може да ги испратите на: grantovi@mim.org.mk, најдоцна до 27.09.2019. Презентација од инфо-сесијата. ПРАШАЊА И ОДГОВОРИ Крајниот рок за поднесување предлог-проекти е 04.10.2019. Информативната сесија за овој повик ќе се одржи на 12.09.2019 (четврток) во 11:00 часот во просториите на Граѓанскиот ресурсен центар во Скопје (ул. Кирил и Методиј, бр. 50, во близина на канцелариите на Делегацијата на ЕУ). Презентацијата од информативната сесија ќе биде објавена на веб-страницата на МИМ.  
Се чита за 1 мин.
Mediumi

Соопштение на МИМ, ЗНМ, СЕММ и ССНМ: Бараме деблокирање на медиумските реформи

Здружението на новинарите на Македонија (ЗНМ), Советот за етика во медиумите на Македонија (СЕММ), Самостојниот синдикат на новинари и медиумски работници (ССНМ) и Македонскиот институт за медиуми (МИМ) се сериозно загрижени поради целосниот застој на постапката за избор на членови на Советот на медиумскиот регулатор и Програмскиот совет на Македонската радиотелевизија. Ги повикуваме претседателот и членовите на Комисијата за избори и именување при Собранието на Република Северна Македонија да го отпочнат процесот за избор на членови на овие тела. Секое попречување или одолговлекување на процесот сериозно ќе влијае врз спроведувањето на процесот на медиумски реформи во државата. Од изборот на членови во овие тела директно зависат долгоочекуваните системски промени во медиумската сфера, кои треба да овозможат медиумите да работат независно и професионално. Потсетуваме дека медиумските реформи се од клучно значење за евроинтегративните процеси на државата, што се нотира и во последниот извештај на Европската комисија во кој што се вели дека „државата треба да направи напор за да се подобри независноста и професионалните стандарди на јавниот радиодифузен сервис и неговата финансиска независност“. Од друга страна се очекува транспарентен и правичен избор на членовите на двете тела врз основа на нивната стручност. Конкурсот беше отворен во јануари годинава, а одлуката за избор на членовите на двете тела требаше да се случи веднаш по претседателските избори. Укажуваме дека Владата, Парламентот, но и сите политички чинители имаат одговорност сериозно да пристапат кон овој процес и да се стават над партиските интереси за да се спречат понатамошни штети во медиумскиот сектор.  
Се чита за 0 мин.
Mccmw

4 граѓански организации ќе спроведуваат проекти за промовирање на политики и практики за унапредување на медиумска писменост

Македонскиот институт за медиуми, во изминатиот период како дел од регионалниот проект „Медиуми за граѓаните – граѓаните за медиумите“,  објави повик за доделување на грантови за граѓански организации и спроведе процедура за избор на најдобри предлог-проекти.
Се чита за 0 мин.
3maj

Соопштение на МИМ, ЗНМ, СЕММ и ССНМ по повод 3 мај – Светскиот ден на слободата на медиумите

Советот за етика во медиумите на Македонија (СЕММ), Здружението на новинарите на Македонија (ЗНМ), Самостојниот синдикат на новинари и медиумски работници (ССНМ) и Македонскиот институт за медиуми (МИМ), по повод Светскиот ден за слобода на медиумите – 3 мај потсетуваат на потребата од сериозен ангажман на сите релевантни актери околу крупните реформски чекори во медиумскиот сектор во државата. Во изминатиот период се преземени извесни напори кои што резултираа со подобрување на амбиентот во кој работат новинарите и медиумските работници, што, пак, го подобри имиџот на државата во меѓународните извештаи за слобода на медиумите во светот. За илустрација, нашата земја е рангирана на 95-то место според последниот светски Индекс за слободата на медиумите на „Репортери без граници“, скокајќи 14 места во однос на претходниот извештај за 2018 година. Сепак, потсетуваме дека клучните системски промени во медиумскиот сектор сè уште не се завршени, меѓу кои се реформите во јавниот радиодифузен сервис и медиумскиот регулатор. Освен тоа, комерцијалните медиуми и понатаму се соочуваат со силни предизвици поради малиот и ограничен медиумски и маркетиншки пазар, што, пак, влијае врз квалитетот на медиумските содржини.  Во исто време, апелираме до власта и институциите на системот секое решение во однос на подобрување на состојбите во новинарството и медиумските содржини да биде во координација и усогласено со професионалната медиумска и новинарска заедница во државата. Во првата половина од 2019 година бележиме повеќе инциденти во кои што се повредени правата на новинарите, снимателите и останатите медиумски работници, на што ние, како организации кои ги штитат интересите на новинарите, постојано укажуваме. Го повикуваме Основното јавно обвинителство и судовите да ги обработат и доведат до завршница случаите на повреда на правата на новинарите, како и случаите на говор на омраза, со цел да се надмине долгогодишната пракса на неказнивост, спречувајќи ја на тој начин неправдата кон новинарската и медиумската заедница. Потсетуваме и на потребата од преземање итни мерки во однос на работничките права на новинарите и медиумските работници, имајќи предвид дека половина од нив се без договор за вработување на неопределено време, а особено во сферата на онлајн медиумите. Во таа насока, од институциите на системот очекуваме санкционирање на постојаните прекршување на Законот за работни односи и обезбедување атмосфера која ќе поттикнува социјален дијалог и решавање на прашањето на работните услови. Четирите организации и во иднина ќе се залагаат за силно промовирање на медиумската саморегулација како механизам за унапредување на професионализмот, етиката и независноста во медиумите, спречување на влијанието на различни центри на моќ и исполнување на правото на јавноста за квалитетно и независно информирање. Во пресрет на вториот круг на претседателските избори во државата, четирите организации ги потсетуваат медиумите на нивните обврски да известуваат професионално и во согласност со Повелбата на СЕММ за етичко известување на медиумите, чии принципи се следниве: - вистинитост и објективност - избалансираност - јасна дистинкција меѓу информациите и коментарите - чесност и независност - професионална солидарност меѓу медиумите - уредувачка независност и професионален интегритет - почит и толерантност -слобода и одговорност. Продолжуваме и понатаму со интензивната соработка со нашите значајни меѓународни партнери Европската федерација на новинарите (EFJ) и Меѓународната федерација на новинарите (IFJ). Заедно застануваме во поддршка на овогодинешната кампања на Меѓународната федерација на новинари (IFJ) „Улогата на медиумите во изборите и демократијата“, која се залага на медиумите да им се овозможи пристап до слободни и  разновидни информации, независни од влијанијата на центрите на политичка и економска моќ. Совет за етика во медиумите на Македонија (СЕММ)Здружение на новинарите на Македонија (ЗНМ)Самостоен синдикат на новинари и медиумски работници (ССНМ)Македонски институт за медиуми (МИМ)                                                          Скопје, 3 мај, 2019    
Се чита за 2 мин.
Nis18

Сторијата за депониите со штетниот линдан е првонаградена на конкурсот за наградата „Никола Младенов“ 2018

Славица Филиповска го освои првото место на годинешниот конкурс на МИМ за новинарската награда „Никола Младенов“ за најдобра истражувачка сторија. Победничката сторија, која во три продолженија ги истражува депониите со штетниот линдан во Скопје, е објавена во емисијата „360 степени“ на ТВ Алсат-М. Новинарката ѝ открива на јавноста дека покрај депонијата со линдан во дворот на поранешната фабрика Охис, постои уште една дива депонија во близина на излетничкото место Пеленица, кај Драчево, каде ученици од скопските училишта редовно одат на екскурзии. Преку сеопфатно истражување, речиси во текот на целата 2018 година и обработка на податоци од релевантни извори за штетните влијанија на линданот, Филиповска обелоденува дека иако институциите имале сознанија за дивата депонија близу Драчево, досега ниту една власт не презела никакви мерки. Второнаградена е новинарката Евис Халили Мемедалија, за серијалот текстови за злоупотребите во рамки на Националната програма за култура за 2018, објавени во дневниот весник „Коха“. Преку консултација на бројни извори и професионална обработка на повеќе документи, авторката ѝ презентира на јавноста сериозни недоследности во рамки на Националната програма за култура, како што се некомпетентните состави на комисиите и распределбата на огромни буџетски средства на здруженија и лица блиски до претставници на Министерството за култура. Весна Коловска ја доби третата награда за истражувањето за „Долгот на 20-те најзадолжени општини до пред локалните избори 2017“, како и за текстот „Новите градоначалници очекуваат ревизорите да ги проверат јавните набавки на претходниците“, објавени на Македонскиот медиа сервис, во партнерство со радиото Канал 77. Новинарката објавува мноштво информации за трошењето на јавните пари од страна на општините, за сомневањата за повеќегодишни злоупотреби на системот за јавни набавки, како и непостапувањето на надлежните институции од претходната и сегашната власт. Комисијата одлучи да им додели пофалници за истакнат новинарски ангажман на Сунаи Сабриоски за истражувачкиот серијал за атрактивната локација наспроти ГТЦ продадена по 312 евра за квадратен метар, објавен на ТВ 24, на Марија Митевска за сторијата „Контроверзите на Дрисла“, објавена на Радио Слободна Европа и на Дарко Штаргоски, за сторијата „Колку се почитува Законот за здравје и безбедност при работа во земјоделскиот сектор во Македонија“, објавена на веб-страницата „Инфо компас“. Оваа година, МИМ по 18-ти пат ја додели наградата за најдобра истражувачка сторија на годината, како дел од заложбите за унапредување на професионалното новинарство и на демократските вредности во земјава. Деталниот извештај на комисијата која ги разгледуваше пријавените стории и наградените стории се достапни во прилог.Фото-галеријата од доделувањето може да ја погледнете тука.    
Се чита за 1 мин.
Povik2401

Повик за доделување грантови: Медиумска и информациска писменост за граѓански организации во Македонија

Македонскиот институт за медиуми објавува повик за доделување грантови за граѓански организации (ГО) со цел градење на нивните капацитети за промовирање на политиките и практиките поврзани со медиумската и информациската писменост на локално ниво во Македонија. Овој повик за доделување грантови се спроведува во рамки на регионалниот проект Медиуми за граѓаните – граѓаните за медиумите, поддржан од Европската Унија, а имплементиран во Албанија, Босна и Херцеговина, Македонија, Црна Гора и Србија. Повикот е отворен за сите ГО во Македонија кои работат во областа на медиумите, едукацијата, застапувањето, јавните кампањи, продукција на уметнички програми или развој на иновативни дигитални проекти. Ќе бидат поддржани 2 типа проекти: Група 1: Проекти насочени кон подобрување на вештините за медиумска и информациска писменост на граѓаните Група 2: Креативни иновации – Проекти од областа на уметноста, медиумите и технологијата, кои промовираат иновации и пристапност до едукација за медиумска и информациска писменост. Вкупниот буџет за овој повик за доделување грантови изнесува 20,000 евра, од кои 10,000 евра за секоја група. Индивидуалните буџети за предлог-проектите може да изнесуваат помеѓу 3,000 – 5,000 евра. Времетраењето на проектите може да биде од 6 до 12 месеци. Активностите може да започнат на денот на потпишување на договорот за грант, а треба да завршат најдоцна до крајот на мај 2020 година. Документи за аплицирање:Упатство за апликантиФормулар за аплицирањеБуџетИзјава на апликантотОвластување од ко-апликант Следните документи се од информативен карактер и не треба да се приложат кон апликацијата: нацрт-договор за регрантирање, периодичен извештај, финален извештај. Доколку имате прашања поврзани со апликацијата за овој повик, може да ги испратите на: grantovi@mim.org.mk Презентација од инфо-сесијата. Крајниот рок за поднесување предлог-проекти е 28.02.2019. Информативната сесија за овој повик ќе се одржи на 08.02.2019 во 11:00 часот во просториите на ЕУ ИнфоЦентарот во Скопје.  
Се чита за 1 мин.
Nis2018web2

Конкурс за наградата „Никола Младенов“ за најдобра истражувачка сторија за 2018

Македонскиот институт за медиуми (MИM), по 18-ти пат го објавува конкурсот за престижната новинарска награда „Никола Младенов“ за најдобра истражувачка сторија на годината. Конкурсот е отворен за сите професионални новинари и редакции кои објавиле свои истражувачки стории во медиумите во Македонија во текот на 2018 година, како и за оние новинари и редакции кои сакаат да пријават истражувачка сторија подготвена и/или објавена од колеги-новинари или од други редакции. Не постојат ограничувања во однос на бројот на сториите со кои еден новинар или редакција можат да учествуваат на конкурсот. Авторите на најдобрите истражувачки стории ќе добијат парични награди во износ од: - 30.000 денари за првонаградената сторија; - 20.000 денари за второнаградената; и - 10.000 денари за третонаградената сторија. Конкурсот е отворен до 15 февруари (петок) 2019 година, а апликациите може да се испраќаат: - по електронска пошта: mim@mim.org.mk; - по пошта: Македонски институт за медиуми, Јуриј Гагарин 17-1/1, Скопје; - или лично да се достават во МИМ. Апликациите кои што ќе бидат испратени по пошта или доставени во МИМ треба да бидат во пет примерока, што важи и за печатените и за аудиовизуелните материјали (копии на це-де). Во апликациите доставени преку интернет треба да се наведе линк до сторијата, или истата да се прикачи како додаток во е-пошта (PDF документ). Критериумите за избор на најдобрите истражувачки стории се достапни овде. МИМ ја доделува Наградата за најдобра истражувачка сторија на годината редовно од 2001 година, со цел да го поттикне и поддржи истражувачкото новинарство, кое се смета за врвно новинарско достигнување и значаен елемент во зајакнувањето на демократијата во секое општество. Повеќе информации за конкурсот може да се добијат на: 02/ 30 90 144; и mim@mim.org.mk Конкурсот на албански јазик е достапен тука.  
Се чита за 1 мин.
NS2

Одржана конференција за медиумска писменост на Западен Балкан

Седумдесетина експерти од областа на медиумската и информациската писменост, новинари, активисти на граѓанското општество и претставници на образовниот сектор и државните институции се собраа на конференцијата „Медиуми за граѓаните – граѓани за медиумите“ што се одржа во Нови Сад на 23 ноември. Настанот, што го организираше Новосадската школа за новинарство е дел од истоимениот тригодишен проект што го спроведуваат членките на Мрежата за професионализација на медиумите во Југоисточна Европа (СЕЕНПМ) од Албанија, Босна и Херцеговина, Црна Гора, Македонија и Србија. Целта на конференцијата беше да се утврди актуелната состојба со медиумската и информациската писменост во земјите на Западниот Балкан, преку презентација на тековни иницијативи, активности и стратегии во оваа област, како и да се овозможи размена на искуства меѓу актерите од различни сектори во регионот. На отворањето беа презентирани прелиминарните резултати од истражувањето што беше спроведено во рамки на проектот, а преку кое беа анализирани политиките и практиката во областа на медиумската и информациската писменост во секоја од земјите кои се опфатени со проектот. Координаторката на истражувањето, Бранкица Петковиќ од Мировниот институт, Љубљана, истакна дека граѓанските организации беа пионери во промоцијата на медиумската писменост. Проблемот според неа, е што нивната работа зависи од краткото траење на проектите и од донаторската поддршка. Медиумската индустрија и новинарите ретко се ангажираат во промоцијата на медиумската писменост, иако нивното искуство е клучно за зајакнување на позицијата на граѓаните. Еден од заклучоците на регионалниот преглед е дека, јавните сервиси работат многу малку или воопшто не работат во оваа област, заради што тие, како и регулаторите би требало законски да се бидат обврзани да ја промовираат медиумската писменост и да соработуваат со граѓаните. Дополнително, во прегледот се истакнува и дека е неопходна соработка меѓу институциите кои што се одговорни за медиумите и за образованието, затоа што нивните инцијативи досега биле спорадични и со неизвесен исход. Од исклучително значење е итно да се интегрира медиумската писменост во формалното образование, затоа што само така може да се очекува масовно ширење на овој концепт, беше кажано во воведниот дел на настанот. Политика и пракса Втората сесија беше посветена на односот на политиката и праксата во областа на медиумската и информациската писменост, особено на прашањето дали официјалните владини политики во регионот доволно брзо и адекватно ги следат активностите на граѓанското општество, кое често има водечка улога кога се работи за оваа област и за промоција на вештините и знаењето што им се потребни на граѓаните. Божена Јелушиќ, професорка по книжевност од Црна Гора, ги претстави исклучително позитивните ефекти на методите кои ја комбинираат книжевноста и медиумската писменост како нов систем на учење што, на нејзина иницијатива е воведен во гимназиите во 2008 година како изборен предмет. Меѓутоа, според неа, интересот на учениците за предметот е се помал, бидејќи училиштата не го претставуваат на соодветен начин. За растечката улога на библиотеките како центри за едукација во областа на медиумската писменост говореше Гордана Љубановиќ од Јавната библиотека во Будва. Во Црна Гора постои предлог-стратегија за ширење на медиумската писменост низ мрежа на библиотеки, но тој ја нема поминато институционалната процедура, што значително ги обесхрабрува спроведувачите на оваа инцијатива за следни активности. Во Република Српска е иницирана меѓуресорска кампања за јакнење на медиумската писменост кај децата, во која е вклучен и јавниот сервис. Во план е спроведување практична настава со учениците и наставниците, како и пракса во партнерство со медиумите. Целта е усвојување на политики за медиумска писменост и на соодветна законска рамка. Во Македонија постои програма за промоција на медиумската писменост на државно ниво, како и Мрежа за медиумска писменост на РМ која ги обединува институциите, невладините организации, академијата и други засегнати страни. Емилија Петреска-Камењарова од Агенцијата за аудио и аудиовизуелни медиумски услуги го претстави функционирањето на Мрежата, како и веб-страницата www.medijumskapismenost.mk, преку која се дистрибуираат информации за активностите поврзани со медиумската писменост во Македонија, а служи и како ресурсно-образовен центар. Корисни примери и лекции Во текот на три паралелни сесии претставници на медиумите, образованието и граѓанското општество презентираа иницијативи од областа на медиумската и информациската писменост во нивните земји. Фондацијата “Share“ во Србија произвела документарен серијал "Во мрежата", кој низ 10 епизоди обработува 10 теми поврзани со користењето на интернетот и социјалните мрежи (на пример, слободата на изразување, приватноста, виртуелната реалност итн.), а во емисиите говорат експерти од цела Европа (www.namrezi.rs). На веб-страницата се наоѓаат и подолги интервјуа со сите соговорници од серијалот како дополнителен едукативен материјал. Серијалот требало да се емитува на јавниот радиодифузен сервис кој се откажал од оваа намера, но серијата се прикажува преку други канали. Новосадската школа за новинарство веќе 10 години се занимава со медиумска писменост, со фокус на образованието на наставници од основните и средните училишта, што е единствена акредитирани програма од таков вид во Србија. Исто така, Школата од минатата година го спроведува и проектот "Дигитален погон", чии активности се спроведуваат во 10 основни и 10 средни училишта во Србија, при што наставниците и учениците заедно произведуваат медиумски содржини за промовирање критички став и иновации. Ервин Гочи од Универзитетот во Тирана ја претстави ТВ-програмата "Алгоритам" која обработува различни прашања поврзани со медиумската писменост, а се емитува еднаш неделно на националната телевизија. Истражувањето за дигиталните навики на децата, спроведено во соработка со агенцијата ИПСОС зборуваше Елвира Цековиќ од Агенцијата за електронски комуникации на Црна Гора. Според наодите, децата поминуваат многу време пред екраните, при што многу родители не гледаат ништо лошо во тоа. Веб-страница www.analiziraj.ba е посветена на анализа на медиумски содржини, со фокус на недостатоците, поделени во 11 категории вклучувајќи пристрасност, сензационализам, ширење на национализам, како и пристап до маргинализираните групи. Таа служи како практична алатка за медиумска писменост во Босна и Херцеговина. Мерџан Даци од Албанија го претстави faktoje.al, медиум кој проверува изјави и ветувања на политичарите, го следи нивното исполнување, и и’ помага на публиката да направи разлика меѓу лажните од вистинските вести. Во Македонија постојат голем број граѓански иницијативи во однос на медиумската писменост, но тие немаат институционална поддршка, рече Александра Теменугова од Институтот за комуникациски студии. Таа се осврна на истражувањето што во моментов се спроведува во основните училишта, чија цел е да утврди на кој начин медиумите се опфатени и се изучуваат во образовниот систем во Македонија. Според Теменугова, системот не ги подготвува децата да бидат медиумски писмени и користи застарени наставни програми што не кореспондираат со актуелната медиумска реалност. Медиумска и информативна писменост - клуч за подобри и слободни медиуми? Настанот заврши со дискусија на група водечки новинари на тема односите меѓу медиумите и иницијативите за подобрување на медиумската и информациската писменост. Дали медиумски писмените граѓани ќе го наградат квалитетното, етичкото и одговорно новинарство? Дали ангажираната публика може да помогне да се намалат политичките и економските притисоци врз медиумите? Панелистите се согласија дека новинарите најдобро придонесуваат за медиумска писменост преку почитување на етичките кодекси и на највисоките професионални стандарди. Љубица Гојгиќ, новинарка во РТВ Војводина, рече дека медиумите спроведуваат истражувања на публиката и се занимаваат со публиката не за да го подигнат нивото на медиумската писменост, туку за да ги прилагодат содржините кон желбите на публиката, а не кон врдностите кои треба да ги промовираат, бидејќи медиумската реалност бара содржините да се продаваат. ____________________________________________________________________________________________________________ Проектот "Медиуми за граѓаните - граѓаните за медиумите" ќе се спроведува до јануари 2021 година, преку спроведување серија национални и регионални активности во земјите на Западен Балкан, вклучително и активности за застапување, производство и издаваштво, обуки и размена на знаења и искуства, како и програма за доделување мали грантови за иницијативи во областа на медиумската и информациската писменост. Проектот го спроведуваат шест медиумски организации, членки на Мрежата за професионализација на медиумите во Југоисточна Европа (СЕЕНПМ), предводени од Медиацентар Сараево. Повеќе детали за проектот и за активностите може да дознаете на следните линкови: www.cimusee.orghttps://www.facebook.com/CIMUSEE/ @CIMU_SEEwww.seenpm.org https://www.facebook.com/seenpm.org/ @SEENPM_org Воведните поглавја од истражувањата се достапни на следните линкови: На англиски јазик: Албанија, БиХ, Македонија, Црна Гора, Србија.На локални јазици: БиХ, Македонија, Црна Гора, Србија. Регионалната програма „Медиуми за граѓаните – граѓаните за медиумите: Зајакнување на капацитетите на граѓанските организации за развој на МИП во земјите од Западен Балкан", се спроведува со поддршка на Европската Унија од страна на партнерските организации: Медиацентар Сараево, Албанскиот институт за медиуми, Македонскиот институт за медиуми.  
Се чита за 5 мин.